Tip voor januari: de wintertelling ooievaars en de Nationale Tuinvogeltelling
Publicatiedatum: 17 januari 2025
Zoekt u nog een leuke activiteit voor de maand januari en bent u graag buiten? Dan hebben wij een tip: op 18 en 19 januari is namelijk de jaarlijkse wintertelling van ooievaars in ons land. En ook een week later kunt u uw (dieren)hart ophalen, want van 24 tot en met 26 januari is de jaarlijkse Nationale Tuinvogeltelling.
De ooievaar was bijna uitgestorven in Nederland
Lange tijd ging het in ons land niet goed met de ooievaar, in het Engels beter bekend als stork. In de jaren 60 van de vorige eeuw is de vogel in Nederland zelfs bijna uitgestorven. Door het gebruik van zware pesticiden is er in weilanden geen voedsel meer te halen. Vogels die hier afhankelijk van zijn, waaronder ooievaars, verdwijnen. Om de ooievaar terug te laten keren, is de Vogelbescherming vervolgens samen met vrijwilligers in actie gekomen.
Terugkeer van ooievaars moeten we zo houden
Nu het het beter gaat met de populatie van de dieren, blijft het belangrijk om ze in de gaten te houden. Daarom organiseert STORK, de organisatie voor ooievaars in ons land, in 2025 voor de 25e keer de wintertelling voor ooievaars. En met succes, want in 2024 zijn er in totaal 953 ooievaars gemeld. In Oss is zelfs een grote groep gezien van ruim 106 ooievaars. De telling is altijd in januari, omdat de vogels dan in Nederland overwinteren.
De meeste ooievaars leven niet in de natuur
Bent u enthousiast geworden en op 18 of 19 januari van plan om met een verrekijker de natuur in te trekken? Dat kan, maar daar zijn deze dieren meestal niet. Vaak worden de vogels namelijk gespot in de buurt van bedrijventerreinen en locaties waar afval wordt verwerkt. Daar is allerlei eten voor ze te vinden, zoals muizen die er rondlopen. Ook nestelen ze zich graag op menselijke bouwsels, zoals bijvoorbeeld daken.
Is het een ooievaar of een reiger?
Ooievaars en reigers worden vaak door elkaar gehaald. Een belangrijk verschil tussen beide ziet u volgens de Vogelbescherming tijdens het vliegen: de ooievaar slaat een tijdje met zijn vleugels en zweeft vervolgens een stukje, terwijl de reiger met mooie, brede vleugelslagen vliegt. De ooievaar vliegt bovendien met gestrekte nek terwijl reigers met gekromde nek vliegen.
Staat een ooievaar op 1 poot? Dan is de vogel zijn/haar temperatuur aan het regelen. Als het erg koud is, verliezen de dieren namelijk veel warmte via hun lange poten. Om die warm te houden, steken ze 1 poot in de veren weg.
Meedoen is heel eenvoudig
Deelnemers aan de wintertelling kunnen hun waarnemingen delen via waarneming.nl. U hoeft hiervoor geen account aan te maken. Ook staan op de website van STORK contactgegevens om bevindingen telefonisch of per mail door te geven. Stel dat u bij de dieren die u spot ook een ringnummer afleest, dan is dat voor de organisatie extra waardevolle informatie.
Ook de Nationale Tuinvogeltelling komt eraan
Voor wie de smaak te pakken heeft: een weekend na de wintertelling van de ooievaars, is er op 24 tot en met 26 januari de Nationale Tuinvogeltelling. Ook deze telling is belangrijk, omdat het een goed beeld schetst van de vogels in onze tuinen. Met deze gegevens kunnen bedreigde vogels vervolgens beter beschermd worden. Wilt u meedoen? Op de website van de Vogelbescherming leest u hoe u dit het beste kunt doen.

De tuinvogel top 3 van 2024
Ieder jaar doen ruim 100.000 mensen mee aan de telling. Net als bij andere edities stond de huismus in 2024 weer op nummer 1. Deze vogels zijn gezelligheidsdieren en komen vaak in een groep de tuin in. De koolmees volgt daarna op nummer 2 en op nummer 3 staat de pimpelmees.
Dat deze vogels het meest geteld worden, betekent overigens niet dat het per definitie ook goed met de populatie gaat. Zo wordt de huismus het vaakst gespot, maar staat de vogel inmiddels wel op de rode lijst. Sinds het eind van de vorige eeuw, is er namelijk een halvering van 50 procent.

De huismus. Foto: Jan Lok
(Bron: STORK, Vogelbescherming. Foto: Shutterstock)